شانه یخ زده (Frozen Shoulder)
شانه یخ زده عارضه ای است که در آن کپسول مفصلی شانه دچار التهاب شدخ و ضخیم و سفت میشود و درنتیجه حرکت شانه در همه جهات محدود شده و با درد و خشکی همراه میشود. این عارضه جزو بیماری های مزمن محسوب میشود و دوره درمان آن معمولاً بین 6 ماه تا ۳ سال ممکن است طول بکشد، اما با درمان مناسب، به ویژه فیزیوتراپی، روند بهبودی تسریع میشود.
مراحل شانه یخ زده:
- مرحله اول: یخزدگی (Freezing)
· در این مرحله درد شدید درد شانه بتدریج افزایش می یابد و با حرکت دادن شانه بدتر میشود و تقریبا در همه جهات دردناک است. این درد ممکن است در شب شدیدتر باشد.
- : این مرحله میتواند تا ۹ ماه طول بکشد. در این مرحله، حرکات شدید شانه ها جهت افزایش سریع دامنه حرکتی معمولاً کمککننده نیست و تمرکز بر کاهش درد است.
- مرحله دوم: یخزده (Frozen)
· در این مرحله شدت درد به تدریج کاهش مییابد، اما به جای آن، خشکی و سفتی شدید مفصل ایجاد میشود و دامنه حرکتی شانه به شدت محدود میشود.
· این مرحله میتواند تا ۱۲ ماه ادامه یابد. فیزیوتراپی در این مرحله برای بازگرداندن دامنه حرکتی بسیار مفید است.
- مرحله سوم: آبشدگی (Thawing)
· در مرحله سوم درد به طور قابل توجهی کاهش یافته یا از بین رفته و خشکی مفصل به آرامی برطرف میشود و دامنه حرکتی به تدریج بهبود مییابد.
· این مرحله روندی تدریجی است و ممکن است بین ۱۲ تا ۴۸ ماه طول بکشد تا حرکت شانه به طور کامل بازگردد.

نقش فیزیوتراپی در درمان شانه یخ زده
فیزیوتراپی یکی از اصلیترین و موثرترین روشهای درمان شانه یخ زده است. یک فیزیوتراپیست با توجه به مرحله بیماری و شدت علائم، برنامه درمانی مناسبی را طراحی میکند که اهداف زیر را دنبال میکند:
- کاهش درد: استفاده از روشهایی مانند گرما درمانی یا سرما درمانی برای تسکین درد. همچنین ممکن است االکتروتراپی مانند تنس و لیزردرمانی میتواند جهت کاهش درد و کمک به روند ترمیم ناحیه استفاده شود.
· افزایش دامنه حرکتی: انجام تمرینات درمانی به آرامی سفتی مفصل را کاهش میدهد. فیزیوتراپیست ممکن است از ماساژ و درمان دستی برای بهبود دامنه حرکتی کمک بگیرد.
- تقویت عضلات: انجام تمرینات تقویتی برای عضلات شانه و کمر که به بهبود عملکرد و پیشگیری از آسیب مجدد کمک میکند.
· آموزش و اصلاح الگوی حرکتی: آموزش تمرینات ساده برای انجام در منزل و ارائه راهکارهایی برای اصلاح وضعیت بدنی در فعالیتهای روزانه.

لازم به ذکر است در مراحل اولیه که درد شدید است، ممکن است تمرینات شدید دامنه حرکتی چندان مفید نباشد و پزشک برای کنترل درد، تزریق کورتیکواستروئید را تجویز کند تا بتوان فیزیوتراپی را با موفقیت بیشتری آغاز کرد.
بنابراین بطور خلاصه شانه یخ زده یک عارضه دردناک و محدودکننده است و فیزیوتراپی با روشهای متنوعی مانند تمرینات کششی و تقویتی، الکتروتراپی و منوال تراپی، نقش کلیدی در کاهش درد، بازگرداندن دامنه حرکتی و تسریع روند بهبودی این بیماران ایفا میکند. شروع به موقع درمان زیر نظر متخصص، کلید موفقیت در مدیریت این بیماری است.
.